Ինչպե՞ս Քոչարյանի օրոք «փոշիացավ» Հայաստանի միլիարդանոց ադամանդե կայսրությունը. Դիանա Մարտիրոսյան
Ինչպե՞ս Քոչարյանի օրոք «փոշիացավ» Հայաստանի միլիարդանոց ադամանդե կայսրությունը
Բոլորը խոսում են գործարանների ու գազի մասին, բայց քչերը գիտեն, թե ինչպես Ռոբերտ Քոչարյանի տարիներին Հայաստանը կորցրեց իր ամենաեկամտաբեր ու էլիտար ոլորտը՝ ադամանդագործությունը։
📌 Միլիարդների հասնող «Շողակն»-ի պատմությունը.
2000-ականների սկզբին Նոր Հաճնի «Շողակն» գործարանը համաշխարհային մակարդակի հսկա էր։ Հայ վարպետների հղկած ադամանդները գնում էին ուղիղ եվրոպական ու ամերիկյան շուկաներ։ Բայց հանկարծ ամեն ինչ փոխվեց։
Ո՞րն է սենսացիան.
Գործարանը կասկածելի պայմաններում վաճառվեց արտասահմանյան մեծահարուստների (ադամանդի մագնատ Լև Լևաևի հետ կապվող ընկերություններին)։ Խոստումները շատ էին՝ միլիոնավոր դոլարների ներդրումներ, հազարավոր աշխատատեղեր։
Իրական արդյունքը.
Հումքի արհեստական դեֆիցիտ. Հայաստանին այլևս թույլ չէին տալիս ուղիղ կապերով էժան հումք ստանալ։
Գործարանի կանգառ. Տարիներ շարունակ հզորագույն գործարանը մատնվեց սնանկության, հարյուրավոր տաղանդավոր հայ վարպետներ մնացին առանց աշխատանքի ու լքեցին երկիրը։
Ինչո՞ւ սա արվեց.
Որովհետև ադամանդի ստվերային շրջանառությունը և արտաքին օլիգարխների հետ կուլիսային պայմանավորվածությունները ավելի ձեռնտու էին վերնախավին, քան պետական բյուջեն ու հայաստանցի բանվորի աշխատավարձը։ Ոլորտը, որը կարող էր Հայաստանը դարձնել արևելյան «Անտվերպեն», պարզապես զոհաբերվեց սեփական գրպանների համար։
Սա այն էջն է, որը տարիներ շարունակ փորձել են թաքցնել հանրությունից։
Այ սենց կզելու ես մի օր:
